Woonwagens

Woonwagens zijn een geaccepteerde woonvorm, waarvoor in regelgeving soms specifieke bepalingen zijn opgenomen, bijvoorbeeld in het Bouwbesluit en het Besluit beheer sociale huursector. De VROM-Inspectie ondersteunt gemeenten en woningcorporaties bij het uitvoeren van de regelgeving die voor woonwagens geldt.

Verantwoordelijkheden en rollen

Gemeenten zijn sinds de intrekking van de Woonwagenwet in 1999 bestuurlijk verantwoordelijk voor woonwagens, zowel voor het aantal standplaatsen als de kwaliteit ervan en de toewijzing. Verhuur en beheer van standplaatsen en wagens zijn geen kerntaak van gemeenten. Voor sociale situaties zijn woningcorporaties de aangewezen beheerders, voor overige gevallen de bewoners of marktpartijen.

Intrekking Woonwagenwet 1999

Met het intrekken van de Woonwagenwet in 1999 waren de doelen onder andere:

• normalisatie van de verhouding tussen woonwagenbewoners en gemeenten en woningcorporaties;
• afronding van de deconcentratiebeleid voor woonwagencentra;
• overdracht van sociale standplaatsen en woonwagens aan corporaties;
• inlopen van het tekort aan standplaatsen.   

Sinds 2004 is hier als aandachtspunt bijgekomen het opheffen van mogelijke vrijplaatssituaties op bepaalde woonwagencentra. Een vrijplaats is een gebied waar de wet- en regelgeving niet of onvoldoende wordt toegepast.

Concrete maatregelen

De VROM-Inspectie begeleidt de afronding van het deconcentratiebeleid, door actieve deelname aan het Landelijk Overleg Deconcentratie Gemeenten (LODG). Vanaf 2004 ondersteunt de VROM-Inspectie gemeenten bij de aanpak van vrijplaatsen. In 2006 is daarvoor een inventarisatie gemaakt en zijn gemeenten bestuurlijk aangesproken. De Inspectie heeft in 2006 ook een Handreiking uitgebracht voor gemeenten en corporaties. In 2009 heeft de Inspectie drie publicaties uitgebracht en een bestuurlijk congres georganiseerd over het onderwerp.

Naleving

Een inventarisatie van de VROM-Inspectie uit 2006 geeft aan dat in circa 350 gemeenten woonwagenlocaties zijn. In circa 20% van die gemeenten zouden vrijplaatsachtige situatie bestaan. Sindsdien zijn sommige probleemsituaties aangepakt en zijn er hier en daar nieuwe ontdekt. In het verleden hebben gemeenten vaak geen actief beleid gevoerd voor woonwagenlocaties. Er is echter een duidelijke kentering te bespeuren. Al met al vindt het ministerie van VROM dat de naleving van de regels voor woonwagens beter kan.